Türkiye, bilim ve teknoloji alanındaki yatırımlarını hız kesmeden sürdürüyor. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan 2025 yılı Ar-Ge faaliyetleri verileri, ülkenin araştırma-geliştirme (Ar-Ge) harcamalarında tarihi bir zirveye ulaştığını gözler önüne serdi. Buna göre, gayrisafi yurt içi Ar-Ge harcamaları bir önceki yıla göre tam 328 milyar 607 milyon TL artış göstererek 980 milyar 428 milyon TL'ye yükseldi. Bu rakam, Ar-Ge'nin gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH) içindeki payını da yüzde 1,46'dan yüzde 1,55'e taşıdı.

Ar-Ge Harcamalarında Şirketler Lokomotif Rol Oynuyor

Açıklanan verilere göre, Ar-Ge harcamalarının büyük bir bölümü özel sektör tarafından gerçekleştirildi. Toplam Ar-Ge harcamalarının yüzde 65'i mali ve mali olmayan şirketler tarafından yapılırken, yükseköğretim kurumlarının payı yüzde 30,3 olarak kaydedildi. Bu dağılım, Türkiye'de özel sektörün inovasyon ve teknoloji geliştirme süreçlerindeki etkin rolünü bir kez daha vurguladı. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır da bu durumu değerlendirerek, şirketlerin Ar-Ge'ye olan katkısının altını çizdi.

Ar-Ge faaliyetlerinde istihdam edilen personel sayısında da önemli bir artış yaşandı. Türkiye genelinde Ar-Ge alanında çalışan kişi sayısı 317 bin 982'ye ulaştı. Bu personelin yüzde 34,1'ini kadınlar oluşturdu. Bu oran, kadınların bilim ve teknoloji alanındaki varlığının ve katkısının giderek arttığını gösteriyor.

Bölgesel Ar-Ge Dağılımı: İstanbul ve Ankara Zirvede

Ar-Ge harcamalarının bölgesel dağılımı incelendiğinde, büyükşehirlerin bu alandaki ağırlığı dikkat çekiyor. Türkiye'deki toplam Ar-Ge harcamalarının önemli bir kısmı belirli bölgelerde yoğunlaştı:

  • İstanbul: Yüzde 31,8 ile en yüksek paya sahip.
  • Ankara: Yüzde 30 ile İstanbul'u takip ediyor.
  • TR42 Bölgesi: Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu ve Yalova'yı kapsayan bu bölge, yüzde 9,5'lik bir paya sahip.

Bu veriler, Ar-Ge ve inovasyon ekosisteminin büyük ölçüde sanayi ve eğitim merkezlerinde geliştiğini ortaya koyuyor. Özellikle imalat sanayisindeki Ar-Ge harcamalarının yüzde 47,7'sinin yüksek teknoloji, yüzde 40,7'sinin ise orta-yüksek teknoloji alanında faaliyet gösteren girişimler tarafından yapılması, Türkiye'nin teknolojik dönüşümdeki kararlılığını gösteriyor.

Bakan Kacır: "Ar-Ge'de Rekorlar Kırdık"

TÜİK tarafından açıklanan verileri değerlendiren Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Türkiye'nin Ar-Ge alanındaki başarılarını vurguladı. Bakan Kacır, Ar-Ge harcamalarının 2025 yılında 19,8 milyar dolardan 24,8 milyar dolara yükseldiğini belirterek, Ar-Ge insan kaynağının da 318 bine ulaştığını ifade etti. Bakan Kacır, bu gelişmeleri "Ar-Ge faaliyetlerinde rekorlar kırdık" sözleriyle özetledi.

Bakan Kacır, Türkiye'nin Ar-Ge ve inovasyon ekosisteminin üniversiteler, teknoparklar, Ar-Ge ve tasarım merkezleri, yenilikçi girişimler ve araştırmacılarla birlikte güçlenmeye devam ettiğini belirtti. Türkiye'nin teknoloji ve inovasyon alanındaki ilerleyişinin, ülkenin ekonomik büyümesi ve uluslararası rekabet gücü açısından hayati önem taşıdığını sözlerine ekledi. Bu veriler, Türkiye'nin 2023 hedefleri doğrultusunda Ar-Ge ve inovasyona verdiği önemin somut bir göstergesi olarak kabul ediliyor.