Türkiye, kültürel mirasını koruma ve gelecek nesillere aktarma konusunda önemli adımlar atmaya devam ediyor. Bu kapsamda, Türkiye'nin müze hazinesi dijitalleşiyor ve eserler kayıt altına alınıyor. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Cumhurbaşkanlığı himayesinde ve Kültür ve Turizm Bakanlığı koordinasyonunda düzenlenen Türkiye Uluslararası Müzecilik Kongresi'nde yaptığı konuşmada, Müze Ulusal Enformasyon Sistemi'ne (MUZE) aktarılan kültür varlığı sayısının 1 milyon 200 bine ulaştığını açıkladı. Bu gelişme, Türkiye'nin zengin kültürel mirasının daha etkin bir şekilde yönetilmesi ve korunması açısından büyük önem taşıyor.

Müzelerde Dijital Dönüşüm ve Eser Yönetimi

Bakan Ersoy, müzecilikte dijitalleşme çalışmalarının hız kesmeden devam ettiğini vurguladı. Müze Ulusal Enformasyon Sistemi'nin, sadece envanter kayıtları için değil, aynı zamanda laboratuvar çalışmaları ve kültür varlığı kaçakçılığıyla mücadele süreçlerinde de aktif olarak kullanıldığını belirtti. Dijital teknolojilerin, kültürel miras ile toplum arasındaki bağı güçlendirmede kilit bir rol oynadığını ifade eden Ersoy, bu sayede eserlerin daha geniş kitlelere ulaştırılmasının ve tanıtılmasının hedeflendiğini dile getirdi. Sistemin, eserlerin detaylı bilgilerini barındırarak araştırmacılara ve ziyaretçilere kolay erişim imkanı sağladığı da kaydedildi.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz da kongre öncesinde Karahantepe, Sayburç ve Göbeklitepe'den getirilen bazı eserlerin ilk kez sergilendiği Taş Tepeler Sergisi'ni ziyaret etti. Yılmaz, Türkiye genelinde Kültür ve Turizm Bakanlığına bağlı 233 müze dahil olmak üzere toplam 692 müzede yaklaşık 4 milyon eserin bulunduğunu açıkladı. 2021 yılından bu yana müze ve ören yerlerini 150 milyondan fazla kişinin ziyaret ettiğini belirten Yılmaz, Topkapı Sarayı'ndaki Darphane-i Âmire Külliyesi'nde restorasyonu tamamlanan 7 yapı ve 46 salonun 5 ayrı müze olarak düzenlenerek 10 binden fazla eserin ziyarete açıldığını vurguladı. Yılmaz ayrıca, müzelerin özellikle çocuklar ve gençler için “yaşayan eğitim mekânları” olması gerektiğinin altını çizdi.

Kültür Varlığı Kaçakçılığıyla Mücadele ve Geleceğe Miras Projesi

Kültür ve Turizm Bakanı Ersoy, kültür varlığı kaçakçılığıyla mücadelede Türkiye'nin uluslararası alanda gösterdiği başarıları da paylaştı. 2002-2026 yılları arasında yurt dışından Türkiye'ye iadesi sağlanan kültür varlığı sayısının 13 bin 574'e ulaştığını bildiren Ersoy, eserlerin insanlığın ortak mirası olmasının yanı sıra ait oldukları toplumların ve coğrafyaların tarihsel hafızasının parçası olduklarını vurguladı. Bu bağlamda uluslararası iş birliğinin önemine dikkat çekti. Türkiye'nin 2027'de UNESCO Dünya Miras Komitesi'nin 49. Oturumu'na İstanbul'da ev sahipliği yapacak olmasının, kültürel mirasın korunmasına yönelik uluslararası iş birliğine önemli katkılar sunması bekleniyor.

Bakan Ersoy, 2023 yılında başlatılan Geleceğe Miras Projesi kapsamında bu yıl 67 ilde 261 kazı alanında çalışmalar yürütüldüğünü ifade etti. Yıl sonunda tüm kazı ve araştırma çalışmalarının sayısının 800'e ulaşmasının öngörüldüğünü belirten Ersoy, bu projelerin kültürel mirasın ortaya çıkarılması ve belgelenmesi açısından kritik rol oynadığını dile getirdi.

Gece Müzeciliği ve Yeni Yatırımlar

Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın kültürel mirası daha geniş kitlelere ulaştırma çabaları kapsamında hayata geçirdiği 'Gece Müzeciliği' uygulaması da büyük ilgi görüyor. Bakan Ersoy, 22 müze ve ören yerinin gece ziyaretine açıldığı bu uygulamadan bir milyondan fazla kişinin yararlandığını açıkladı. Bu uygulama, ziyaretçilere farklı bir deneyim sunarak müzelerin ve ören yerlerinin daha esnek saatlerde ziyaret edilmesine olanak tanıyor.

  • Haydarpaşa ve Sirkeci gar sahalarının müze, sergi alanı, kütüphane ve kültür-sanat faaliyetleriyle yaşayan merkezlere dönüştürülmesi hedefleniyor.
  • Antalya'da sürdürülen yeni müze yatırımıyla sergileme alanlarının artırılması ve depolarda korunan daha fazla eserin ziyaretçilerle buluşturulması amaçlanıyor.
  • Bakanlık denetimindeki özel müze sayısı 459'a ulaştı.
  • 2026 yılında yurt içinde 166, yurt dışında ise 2 sergi düzenlendi.

Tüm bu çalışmalar, Türkiye'nin kültürel zenginliğini koruma, tanıtma ve gelecek nesillere aktarma konusundaki kararlılığını gözler önüne seriyor. Dijitalleşme, uluslararası iş birliği ve yeni yatırımlarla Türkiye, müzecilik alanında dünya standartlarında bir konuma ulaşmayı hedefliyor.