İstanbul Valiliği'nin orman yangını riskine karşı aldığı tedbirler kapsamında, 16 Temmuz ile 28 Ekim 2026 tarihleri arasında havai fişek, meşale, işaret fişeği gibi yanıcı ve patlayıcı maddelerin satışı ile kullanımının yasaklanması, bu ürünlerin tehlikelerini yeniden gündeme getirdi. Üsküdar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi İş Sağlığı ve Güvenliği Bölüm Başkanı Dr. Öğr. Üyesi Rüştü Uçan, havai fişek bilinçsiz kullanımı ve benzeri patlayıcı maddelerin sebep olabileceği facialara dikkat çekerek, kamuoyunu uyardı.

Havai Fişekler Sıradan Ürünler Değil: Depolama ve Kullanım Şartları

Dr. Öğr. Üyesi Rüştü Uçan, havai fişek ve maytap gibi maddelerin, sıradan tüketim ürünleri olmadığını vurguladı. Bu tür ürünlerin özel ve güvenli koşullarda muhafaza edilmesi gerektiğini belirten Uçan, kullanımın ise kesinlikle eğitimli ve yetkili kişiler tarafından yapılması gerektiğini ifade etti. Bilinçsizce depolanan veya kullanılan bu maddelerin, en basit kıvılcımdan statik elektriğe kadar birçok farklı etkenle patlayabileceğine dikkat çekti. Bu durum, özellikle evlerde veya kapalı alanlarda yapılan depolamaların ne denli büyük risk taşıdığını gözler önüne seriyor.

Kapalı alanlarda kullanılan havai fişeklerin yol açtığı felaketlere örnek olarak Irak'taki bir düğün salonunda yaşanan ve yaklaşık 200 kişinin hayatını kaybettiği yangını gösteren Uçan, bu tür olayların sadece patlamadan değil, alevlerin kolay yanıcı süslemelere sıçraması, yetersiz kaçış yolları ve oluşan panik nedeniyle büyüdüğünü hatırlattı. Bu örnek, kalabalık etkinliklerde güvenlik önlemlerinin ve acil çıkış planlarının hayati önem taşıdığını bir kez daha kanıtlıyor.

Helyum Balonlarından Stadyum Meşalelerine: Gizli Tehlikeler

Uçan, düğün ve diğer organizasyonlarda sıkça kullanılan helyum gazlı balonların da yangın sırasında ciddi risk oluşturduğunu belirtti. Geçmişte balon patlaması sonucu ağır yaralanan kişilerin bulunduğunu hatırlatarak, kapalı alanlarda bu tür uygulamalara karşı son derece dikkatli olunması gerektiğini vurguladı. Uzman kontrolünde ve gerekli güvenlik tedbirleri alınarak yapılması gereken havai fişek gösterilerinin, bireysel kutlamalarda aynı güvenlik şartlarını sağlamanın mümkün olmadığını ifade etti. Özellikle yanıcı maddelerin bulunduğu alanlarda havai fişek ve meşale kullanımının büyük tehlike arz ettiğini belirten Uçan, “En güvenli yöntem bu ürünleri hiç kullanmamaktır” diyerek kesin bir uyarıda bulundu.

Kayıt Dışı Üretim ve Stadyum Meşalelerinin Riskleri

Merdiven altı üretimin, patlayıcı ürünlerin riskini katlayarak artırdığına dikkat çeken Uçan, güvenlik standartlarına uygun olmayan bu tür üretimlerin patlamalar sonucunda çok daha ağır sonuçlar doğurabileceğini belirtti. Ayrıca, stadyumlarda kullanılan meşalelerin de binlerce kişinin bulunduğu ortamlarda ciddi yangın riski oluşturduğunu vurguladı. Bu ürünlere yönelik denetimlerin ve yasal yaptırımların sıkılaştırılması gerektiğini dile getiren Uçan, patlayıcı ürünlerin satışının mutlaka kayıt altına alınması gerektiğini, ürünleri satın alan kişilerin hukuki sorumlulukları hakkında yazılı olarak bilgilendirilmesinin caydırıcı bir etki yaratacağını ifade etti.

  • Kayıt Dışı Üretim: Güvenlik standartlarından yoksun ürünler, patlama riskini artırır.
  • Stadyum Meşaleleri: Kalabalık ortamlarda ciddi yangın ve yaralanma tehlikesi yaratır.
  • Hukuki Sorumluluk: Satın alan kişilerin bilgilendirilmesi, bilinçsiz kullanımı azaltabilir.
  • Denetim ve Yaptırımlar: Etkin denetimler ve cezalar, olası kazaları önlemede kilit rol oynar.

Uçan, özellikle faturasız satışlarda tüm sorumluluğun satıcı firmaya ait olması gerektiğini belirterek, etkin denetim mekanizmalarının ve caydırıcı yaptırımların olası can ve mal kayıplarının önlenmesinde kritik bir rol oynayacağını sözlerine ekledi. Bu kapsamlı uyarılar, toplumun havai fişek ve benzeri patlayıcı maddelerin kullanımı konusunda daha bilinçli ve sorumlu davranması gerektiğinin altını çiziyor.