Yapay zeka (YZ) teknolojilerinin hayatın her alanına nüfuz etmesiyle birlikte, küresel geniş bant ağları da köklü bir değişim sürecine giriyor. Dünya Geniş Bant Birliği (WBBA) tarafından Viyana'da düzenlenen Geniş Bant Geliştirme Kongresi (BDC), bu dönüşümün ana gündem maddelerinden biri oldu. Kongrede, Huawei Optik İş Ürün Grubu Başkanı Bob Chen, 'Yapay Zeka Çağında Yeni Büyüme için Ağ Değerini Yeniden Şekillendirme' başlıklı konuşmasında, yapay zeka çağında ağ değerini yeniden şekillendirmenin ve yeni büyüme alanları yaratmanın kritik önemine dikkat çekti.

Chen, konuşmasında ağ mimarisini yeniden inşa etme, iş modelini yeniden şekillendirme ve ağ işletme ile bakım süreçlerini yeniden tanımlama olmak üzere üç temel 'R' prensibine vurgu yaptı. Bu prensiplerin, ağ yapısı konseptlerini değiştirmesi ve geleceğin bağlantı ihtiyaçlarına cevap vermesi gerektiğini belirtti.

Yapay Zeka İle Değişen Ağ İhtiyaçları

Son otuz yılda sesli iletişimden internete, ardından videoya kadar tüm hizmet patlamalarının güçlü bir ağ desteğiyle mümkün olduğunu hatırlatan Bob Chen, günümüzde yapay zeka teknolojilerinin benzer bir devrimi tetiklediğini ifade etti. Büyük yapay zeka modellerinin milyarlarca parametreye ulaşması ve token tüketiminin son bir yılda 50 kat artması, ağ bağlantılarının kapsamını, sıklığını ve kalitesini önemli ölçüde değiştirdi. Bu durum, tüm sektörün ağ değerini nasıl yeniden şekillendireceği konusunda derinlemesine düşünmesini gerektiriyor.

Chen'e göre, bu dönüşümde en önemli adım, ağ kurulum felsefesinin değiştirilmesi. Artık ağ planlaması ve kurulumu, yapay zeka hizmet talepleri ve Yapay Zeka Veri İşlem Merkezleri (AIDC) düzenlemeleri etrafında şekillenmeli. Aynı zamanda, yapay zeka teknolojileri, ağ işletme ve bakım (O&M) yeteneklerini geliştirmek amacıyla benimsenmeli. Bu yaklaşım, Chen'in bahsettiği üç 'R' ile özetleniyor:

  • Ağ Mimarisi Yeniden Yapılandırılması: Geleneksel idari bölge merkezli ağlardan AIDC merkezli ağlara geçiş.
  • İş Modelinin Yeniden Şekillendirilmesi: Kurumsal segmentte yalnızca bant genişliği satmaktan, 'bant genişliği + gecikme süresi + güvenilirlik' ve entegre bilgi işlem ağı hizmetleri sunmaya geçiş; ev geniş bantta ise akıllı ev deneyimleri sunmaya evrilme.
  • Ağ İşletme ve Bakımının Yeniden Tanımlanması: Geleneksel yarı otomatik operasyonlardan tam yaşam döngüsü zekasına doğru bir dönüşüm.

AIDC Merkezli Ağ Mimarisi

Geçmişte ağlar, ulusal, il ve metro ağları olmak üzere idari bölgelere göre yapılandırılmıştı. Ancak yapay zekanın yaygınlaşmasıyla birlikte AIDC'lerin sayısı neredeyse on katına çıktı ve trafik hacmi artık nüfusa değil, bilgi işlem gücüne bağlı hale geldi. Bob Chen, bu durumu Çin'deki Zhongwei şehrini örnek vererek açıkladı. Geçmişte ülkenin toplam trafik hacminin sadece yüzde 0,1'ini oluşturan Zhongwei, bugün sekiz ulusal bilgi işlem merkezinden biri haline gelerek akıllı bilgi işlem trafiğinde ülkenin toplam bant genişliğinin yüzde 10'undan fazlasını oluşturuyor. Bu durum, Zhongwei'yi AIDC ara bağlantı ağının temel bir düğüm noktası yapıyor ve dünya genelinde benzer örnekler görülüyor.

Bu nedenle, ağ mimarisi artık idari bölge merkezli olmaktan çıkarak AIDC merkezli bir yapıya bürünmeli. Ağlar, Çekirdek Veri Merkezleri, Bölgesel Veri Merkezleri ve Uç Veri Merkezleri etrafında hiyerarşik katmanlar halinde düzenlenmeli. Veri merkezleri arasında doğrudan tek adımlı ağ bağlantıları, 1-5-20 milisaniyelik belirleyici gecikme döngüleri ve pazara hızlı giriş süreleri sağlamak kritik öneme sahip.

İş Modellerinde Çok Boyutlu Dönüşüm

Kurumsal segmentte, yapay zeka tabanlı üretim modelleri büyük bir dönüşüm geçiriyor. Örneğin, yapay zeka destekli görselleştirme kullanan bir endüstriyel tasarım firması, üretim döngülerini önemli ölçüde kısaltırken, gerçek zamanlı görselleştirme için 2 milisaniyenin altında bir gecikme süresi gerektiriyor. Bu tür fırsatları değerlendirmek için operatörler, özel hat hizmetlerini tek boyutlu bant genişliğinden 'Bant genişliği + Gecikme süresi + Güvenilirlik' gibi çok boyutlu hizmetlere yükseltebilirler. OXC, ASON ve Kuantum Şifreleme teknolojileriyle desteklenen ağlar, belirleyici gecikme süresi, yüksek güvenilirlik ve üst düzey güvenlik sunarak özel hatların değerini artırabilir.

Ayrıca, bilgi işlem platformlarından yararlanarak operatörler, sadece ağ satmaktan 'Ağ + Bilgi İşlem + Model/Uygulama' satmaya geçiş yaparak entegre bilgi işlem-ağ hizmetleri sunabilirler. Ev geniş bant segmenti için ise operatörler, temel geniş bant bağlantıları sağlamanın ötesine geçerek 'Tek Fiber, Tek Network, Tek Ev' stratejisine odaklanmalı. Bu strateji, FTTR veya Wi-Fi Mesh teknolojisiyle tüm evi kapsayan yüksek kaliteli Wi-Fi hizmeti ve ev içi yapay zeka terminalleri ile zengin akıllı uygulamalar sunmayı içeriyor. Ev tipi yapay zeka ajanları, kullanıcıların ev ağlarını sesli komutlarla kontrol etmelerine olanak tanıyarak ev geniş bant etkileşim modellerini yeniden şekillendiriyor.

Akıllı İşletme ve Bakım: Tam Yaşam Döngüsü Zekası

Yapay zeka çağında, ağ işletme ve bakımı da uçtan uca zeka ile yeniden tanımlanmalı. Bu, planlama, inşaat, bakım, optimizasyon ve işletme genelinde ağ elemanı zekası, ağ zekası ve hizmet zekası aracılığıyla gerçekleştirilmeli. Bob Chen, bu alandaki gelişmeleri şu örneklerle açıkladı:

  • Yapay Zeka Destekli Wi-Fi Ayarlaması: Ev ağlarıyla ilgili şikayetlerin çoğu Wi-Fi sorunlarından kaynaklanıyor. Yapay zeka destekli Wi-Fi ayarlaması, parazit kaynaklarını otomatik olarak tespit ederek iletim gücü ve diğer parametrelerde gerçek zamanlı ayarlamalar yapıyor ve parazitli ortamlarda Wi-Fi hızlarını yaklaşık yüzde 20 oranında artırıyor.
  • Yapay Zeka Destekli Enerji Tasarrufu: Geleneksel olarak, ağ ekipmanları trafik seviyelerinden bağımsız olarak tam kapasitede çalışıyordu. Artık akıllı trafik analizi sayesinde OLT şasileri ve hat kartları için dinamik güç ayarlamaları sağlanarak toplam cihaz enerji tüketimi yüzde 20'den fazla azaltılıyor.
  • Akıllı Arıza Kendi Kendine Onarımı: Ev geniş bant sorunlarının giderilmesi üç aşamaya ayrılıyor. Hava arayüzü sorunları O&M yapay zeka ajanları tarafından otomatik olarak gideriliyor. Yapılandırma parametresi sorunları, ağ operasyon merkezinde (NOC) uzaktan işleniyor. Fiziksel fiber bağlantı sorunları ise O&M Copilot yardımıyla hassas bir şekilde tespit ediliyor.

Bob Chen, konuşmasını, 'Yapay zeka çağıyla karşı karşıyayken, felsefemizi Ağ mimarisini yeniden inşa etmeye, İş modelini yeniden şekillendirmeye ve Ağ işletme ve bakımını yeniden tanımlamaya doğru kaydırmalıyız. Bu üç 'R' sayesinde, UBB ağının değerini yeniden şekillendirebilir ve yapay zeka çağında hep birlikte yeni bir büyüme yolunda ilerleyebiliriz!' sözleriyle tamamladı. Bu vizyon, geleceğin bağlantı dünyasında sürdürülebilir büyüme ve yenilikçilik için kritik bir yol haritası sunuyor.