Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2026 yılı Eylül ayına ilişkin Yurt Dışı Üretici Fiyat Endeksi (YD-ÜFE) rakamlarını kamuoyuyla paylaştı. Bu verilere göre, YD-ÜFE yüzde 33,64 arttı, bir önceki aya göre ise yüzde 2,82'lik bir yükseliş kaydetti. Endeksin seyrine bakıldığında, 2026 Eylül ayında bir önceki yılın Aralık ayına göre yüzde 28,69, on iki aylık ortalamalara göre ise yüzde 32,82 artış gözlemlendi. Bu artışlar, özellikle dış ticaretteki maliyet dinamiklerinin önemli ölçüde değiştiğini gösteriyor.
İmalat Sanayii ve Madencilikte Yıllık Artışlar
Sanayi sektörlerinin yıllık değişimleri incelendiğinde, madencilik ve taş ocakçılığı sektöründe yüzde 44,35 gibi kayda değer bir artış yaşanırken, imalat sanayii de yüzde 33,45 oranında yükseliş kaydetti. Bu veriler, Türkiye'nin yurt dışına yönelik üretim faaliyetlerinde girdi maliyetlerinin önemli ölçüde arttığını ortaya koyuyor. Özellikle imalat sektöründeki bu artış, ihracat yapan firmalar için maliyet baskısı oluşturabilir.
Ana sanayi gruplarına göre yıllık değişimler ise şu şekilde gerçekleşti:
- Ara mallarında yüzde 32,87 artış
- Dayanıklı tüketim mallarında yüzde 28,97 artış
- Dayanıksız tüketim mallarında yüzde 29,82 artış
- Sermaye mallarında yüzde 20,66 artış
- Enerji sektöründe ise tam yüzde 130,31 gibi rekor bir artış
Enerji grubundaki bu olağanüstü artış, küresel enerji fiyatlarındaki yükselişin Türkiye'nin yurt dışı üretim maliyetlerine doğrudan yansıdığını açıkça gösteriyor. Bu durum, enerji yoğun sektörlerde faaliyet gösteren işletmeler için önemli bir maliyet kalemi haline gelmiş durumda.
Aylık Bazda Sektörel Değişimler ve Enerjinin Liderliği
YD-ÜFE'nin aylık değişimlerine bakıldığında, sanayinin iki ana sektöründe de artışlar devam etti. Madencilik ve taş ocakçılığı sektörü aylık bazda yüzde 3,15 artış gösterirken, imalat sektörü de yüzde 2,81 oranında bir yükseliş kaydetti. Bu, kısa vadede de üretim maliyetlerinin yukarı yönlü seyrini koruduğunu belirtiyor.
Ana sanayi gruplarının aylık değişimleri ise şu şekildedir:
- Ara mallarında yüzde 2,21 artış
- Dayanıklı tüketim mallarında yüzde 0,35 artış
- Dayanıksız tüketim mallarında yüzde 1,55 artış
- Sermaye mallarında yüzde 1,32 artış
- Enerji grubunda ise yüzde 15,45 gibi dikkat çekici bir artış
Aylık bazda da enerji grubunun diğer tüm sektörleri geride bırakarak en yüksek artışı kaydetmesi, enerji maliyetlerinin hem kısa hem de uzun vadede yurt dışı üretici fiyat endeksi üzerindeki belirleyici etkisini gözler önüne seriyor. Bu durum, özellikle dış pazarlara ürün sunan Türk firmalarının rekabet gücü açısından enerji verimliliği ve maliyet yönetimi stratejilerini gözden geçirmeleri gerektiğini vurguluyor. Genel olarak, Eylül 2026 YD-ÜFE verileri, üretici fiyatlarında devam eden yükseliş trendini ve enerji fiyatlarının bu trenddeki baskın rolünü teyit etmektedir.
