Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), yatırımcıların haklarını güvence altına almak amacıyla Yatırımcı Tazmin Merkezi (YTM) Yönetmeliği'nde önemli bir değişikliğe imza attı. Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren bu düzenleme, özellikle zamanaşımına uğrayan varlıkların iadesi süreçlerini baştan aşağı yeniliyor ve dijitalleşmeyi ön planda tutuyor. Artık hak sahipleri, emanet ve alacaklarını geri almak için e-Devlet kapısını kullanabilecek.
Yatırımcı Tazmin Merkezi Varlıkları Güvence Altında
Yeni yönetmelik değişikliği, YTM'nin malvarlığının korunmasına yönelik kritik hükümler içeriyor. Buna göre, YTM'nin malvarlığı hiçbir şekilde amacı dışında kullanılamayacak, teminat gösterilemeyecek, kamu alacakları dahil olmak üzere haczedilemeyecek, rehnedilemeyecek, iflas masasına dahil edilemeyecek ve üzerine ihtiyati tedbir konulamayacak. Bu sayede, yatırımcıların mağduriyetlerini gidermek için ayrılan fonların güvenliği en üst düzeye çıkarılmış oluyor.
Takasbank'a Yeni ve Kritik Görevler
Düzenleme ile birlikte Takasbank'a önemli sorumluluklar yüklendi. Artık kaydileştirilmiş olsun ya da olmasın, YTM'ye emaneten devredilen tüm emanet ve alacaklara ilişkin tedbir, haciz ve benzeri idari ve adli taleplerin yerine getirilmesi görevi Takasbank'a verildi. Takasbank, bu kapsamda gerçekleştirdiği tüm işlemleri YTM'ye aylık olarak raporlayacak ve bu bilgiler YTM'nin ilgili raporlarına dahil edilecek. Bu iş birliği, süreçlerin daha şeffaf ve düzenli yürütülmesini sağlayacak.
Yatırım Kuruluşlarına Bilgi Gönderme Zorunluluğu
Yönetmelik değişikliğiyle yatırım kuruluşlarına da yeni bir yükümlülük getirildi. Yatırım kuruluşları, bir önceki yılda zamanaşımına uğrayan emanet ve alacaklara ilişkin hak sahiplerinin kimlik bilgileri, adresleri ve haklarının faiz, kâr payı ile diğer getirileriyle ulaştığı tutarları içeren listeyi her yıl şubat ayı sonuna kadar YTM ve Takasbank'a göndermek zorunda olacak. Bu sayede, zamanaşımına uğrayan varlıkların takibi ve hak sahiplerine ulaşılması kolaylaşacak.
Zamanaşımına Uğrayan Varlıkların İadesinde Dijital Dönüşüm
Yeni düzenlemenin en dikkat çekici maddelerinden biri, zamanaşımına uğrayan emanet ve alacakların hak sahiplerine iadesi sürecindeki dijitalleşme. YTM'ye devredilen emanet ve alacakların iadesi başvuruları artık e-Devlet üzerinden elektronik ortamda yapılacak. Sermaye piyasası araçları, Takasbank ve Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) nezdindeki hesaplarda bulunan bakiyeler üzerinden yapılacak bu başvuruların usul ve esasları, elektronik ortamda yapılamayan durumlar için SPK tarafından ayrıca duyurulacak. Bu yenilik, başvuru süreçlerini hızlandıracak ve yatırımcılar için büyük kolaylık sağlayacak.
Eski Hesaplardaki Zamanaşımı Sürelerine İlişkin Özel Düzenleme
Yönetmelik, faaliyetleri daha önce sürekli durdurulmuş ve hesapları başka bir yatırım kuruluşuna devredilmemiş yatırım kuruluşlarına ait müşteri emanet ve alacaklarında zamanaşımı süresinin belirlenmesine ilişkin de yeni hükümler getiriyor. Buna göre, Takasbank ve/veya MKK nezdinde son işlem tarihinin bulunmaması halinde zamanaşımı hesabında; faaliyet durdurma, tedrici tasfiye, tasfiye veya iflas kararlarından en eski tarih esas alınacak. Ayrıca, özel fon kapsamındaki bazı aracı kurumlardaki yatırımcılara ait belirli alacak ve emanetlerin zamanaşımı sürelerine ilişkin geçici düzenlemeler de yapıldı.
Geçici Hükümler ve Yürürlük Tarihi
Yönetmeliğe eklenen geçici maddeyle, zamanaşımına uğrayan varlıkların iadesine yönelik yeni başvuru usul ve esasları yürürlüğe girene kadar mevcut uygulamanın devam edeceği belirtildi. Buna göre, yeni başvuru düzenlemeleri yürürlüğe girmeden önce yapılan, devam eden ve postaya verilmiş ancak YTM tarafından henüz alınmamış başvurular için eski hükümler uygulanmaya devam edecek. SPK tarafından hazırlanan bu değişiklikler, Resmi Gazete'de yayımlandığı tarih itibarıyla yürürlüğe girmiş olup, yönetmelik hükümlerini Sermaye Piyasası Kurulu yürütecek.
