Türkiye'de yaklaşık 33 bin kişi, kendilerine yeni bir yaşam şansı sunacak organı bekleyişini sürdürüyor. Bu kritik süreçte, organ bağışının önemi bir kez daha gündeme gelirken, artık bu hayati karar dijital platformlar üzerinden de verilebiliyor. Sadece birkaç dakikanızı ayırarak E-devlet veya E-nabız sistemi üzerinden yapacağınız bir işlemle, vefatınızın ardından organ bekleyen pek çok hastaya yeniden hayat verebilirsiniz. Uzmanlar, bu kolaylığın organ bağışı oranlarını artırması adına büyük bir fırsat sunduğunu belirtiyor.

Türkiye'de Organ Nakli Gerçekleri: Canlı Verici Önde, Kadavra Bağışı Geride

Acıbadem Ataşehir Hastanesi Organ Nakli Merkezi'nden Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. İbrahim Berber ve Nefroloji Uzmanı Prof. Dr. Ülkem Çakır, 3-9 Kasım Organ Bağışı Haftası kapsamında yaptıkları açıklamalarda, Türkiye'nin organ nakli alanındaki genel durumuna dikkat çekti. Uzmanlar, ülkemizin canlı vericili organ nakillerinde dünya genelinde örnek gösterilen bir konumda olmasına karşın, kadavradan yapılan nakillerde istenilen seviyenin altında kaldığını vurguladı. Bu durum, organ bekleyen binlerce hasta için kritik bir sorun teşkil ediyor.

2025 yılında Türkiye'de toplam 5 bin 206 organ nakli gerçekleştirildi. Bu nakillerin 4 bin 343'ü canlı vericiden sağlanırken, ne yazık ki sadece 863'ü beyin ölümü gerçekleşmiş vericilerden yapıldı. Bu verilere göre, nakillerin yaklaşık yüzde 83'ü canlı vericili, sadece yüzde 17'si kadavra vericili olarak gerçekleşti. Avrupa'da milyon nüfus başına düşen ortalama bağışçı sayısı 25 civarındayken, Türkiye'de bu rakam 5,62'de kalıyor. Bu tablo, kadavra bağışı konusundaki farkındalığın ve bağış oranlarının artırılması gerektiğini açıkça ortaya koyuyor.

Dijital Bağışın Önemi ve Toplumdaki Yanlış Bilgiler

Prof. Dr. İbrahim Berber, Türkiye'nin organ nakli cerrahisinde dünya ile rekabet edebilecek bilgi birikimine, modern altyapıya ve yetişmiş insan gücüne sahip olduğunu ifade etti. Ancak, beyin ölümü gerçekleşen kişilerden yapılan bağışların hala yetersiz kaldığını belirtti. "Nakil merkezlerimizin kalitesi, donanımı ve insan gücümüz sayesinde toplam nakil sayımız yüksek. Ancak asıl sorun, beyin ölümü gerçekleşen kişilerden yapılan bağışların istenilen düzeyde olmamasıdır" diyen Prof. Dr. Berber, bekleme listesindeki 33 bin kişinin her an bulunacak uygun bir organla hayata yeniden başlama umudu taşıdığını dile getirdi.

Prof. Dr. Ülkem Çakır ise organ bağışının toplumsal bir sorumluluk olduğuna vurgu yaparak, "Organ bağışlamak, başka birine hayat vermek anlamına geliyor. Bir kişinin vereceği bağış kararı, birden fazla hastaya yaşam şansı sunabilir" dedi. Uzmanlar, organ bağışı konusunda toplumda dolaşan bazı yanlış bilgilere karşı da açıklamalarda bulundu. Bu yanlış algıların giderilmesi ve doğru bilincin oluşturulması, bağış oranlarının artırılması için büyük önem taşıyor. Özellikle dijital bağış imkanlarının tanıtılması ve yaygınlaştırılması, bu konuda atılacak önemli adımlardan biri olarak görülüyor.

Nasıl Organ Bağışı Yapılır?

  • E-devlet Üzerinden: Türkiye.gov.tr adresine giriş yaparak arama çubuğuna 'Organ Bağışı' yazıp ilgili hizmete ulaşabilirsiniz. Kısa bir form doldurarak bağış işlemini tamamlayabilirsiniz.
  • E-nabız Üzerinden: Enabiz.gov.tr adresinden kendi sağlık verilerinize erişim sağladıktan sonra 'Organ Bağışı' bölümünden bağış beyanınızı oluşturabilirsiniz.
  • Sağlık Kuruluşları: Sağlık Bakanlığı'na bağlı hastanelerde, organ nakli merkezlerinde veya Aile Sağlığı Merkezleri'nde de organ bağışı formu doldurarak resmiyet kazandırabilirsiniz.

Organ bağışı, bir insanın vefatından sonra başka birine umut olma ve yaşam armağan etme potansiyeli taşıyor. Dijitalleşen dünyada bu hayati kararı vermek hiç bu kadar kolay olmamıştı. Her bir bağış kararı, Türkiye'deki 33 bin organ bekleyen hastadan birine yeni bir başlangıç yapma fırsatı sunabilir.