Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği 31’inci Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında Antalya'da önemli bir oturum düzenlendi. "Daha Sıcak Bir Dünyada Avrupa’yı Sağlıklı Tutmak: Sıcaklık Riskinden Sağlık Sistemlerinin Dayanıklılığına" başlıklı bu oturumda, iklim değişikliğinin insan sağlığına yönelik oluşturduğu tehditler masaya yatırıldı. İrlanda-AB Pavyonu'nda gerçekleşen etkinlikte, İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı ve Türkiye Sağlıklı Kentler Birliği Başkanı Dr. Cemil Tugay, yaptığı konuşmayla küresel sıcaklık uyarısının ciddiyetini vurguladı.

Kentlerin 'Koruyucu Derisi' Tehlikede

Başkan Tugay, aşırı sıcaklıkların kentler üzerindeki yıkıcı etkilerini somut bir benzetmeyle açıkladı. Bir cerrah olarak insan vücudundaki derinin sıcağa karşı ilk savunma hattı olduğunu hatırlatan Tugay, kentlerin de ağaçlar, gölgelik alanlar, su kaynakları ve yeşil dokulardan oluşan bir 'koruyucu tabakaya' sahip olduğunu belirtti. Ancak bu 'koruyucu deri'nin birçok kentte giderek inceldiğine dikkat çeken Tugay, bunun halk sağlığı açısından ciddi riskler taşıdığını ifade etti. Özellikle kalp ve göğüs rahatsızlığı olanlar, yalnız yaşayan yaşlılar, açık havada çalışan işçiler, hamile kadınlar ve çocukların aşırı sıcaklardan en çok etkilenen gruplar olduğunu vurguladı. Mücadelenin temelden, yani mahallelerden ve sokaklardan başlaması gerektiğini belirtti.

Avrupa'ya Üç Maddelik Acil Çağrı

Dr. Cemil Tugay, sıcak hava dalgalarına karşı kentlerin dayanıklılığını artırmak amacıyla Avrupa'ya yönelik üç temel çağrıda bulundu. Bu çağrılar, "Avrupa Sıcak Hava Dalgaları Planı" çerçevesinde kentlerin daha etkin önlemler alabilmesi için kilit noktaları içeriyor:

  • Kentlerin, kaynaklara ve erken uyarı verilerine doğrudan erişiminin sağlanması.
  • Planın, Avrupa Birliği dışındaki kentleri de kapsayacak şekilde genişletilmesi.
  • İyi ve uygulanabilir projelerin kamu ve özel sektör yatırımlarıyla desteklenmesi.

Ayrıca, açık alanda çalışanların korunması için çalışma saatlerinin yeniden düzenlenmesi, otobüs durakları ve yoğun yaya güzergahlarına gölgelikler ile su kaynakları yerleştirilmesi gibi somut önerilerde de bulundu.

İzmir'in Deneyimleri Örnek Teşkil Ediyor

Başkan Tugay, konuşmasında İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin bu alandaki başarılı çalışmalarına da değindi. İzmir95 Erken Çocukluk Programı ve İzmir Planlama Ajansı'nın yürüttüğü faaliyetlerin, sıcaklık riskine karşı mücadelede mevcut hizmet ağlarının nasıl kullanılabileceğine dair önemli örnekler sunduğunu belirtti. Özellikle İzmir95 kapsamında ailelere yapılan ev ziyaretlerinin, kırılgan grupların tespit edilmesinde kritik bir rol oynadığını ifade etti. Sıcaklık, gölgelik alanlar, yeşil örtü ve nüfus verilerinin haritalandırılması sayesinde, desteğe öncelikli olarak ihtiyaç duyan mahallelerin belirlenebildiğini kaydetti.

Erken Uyarı Sistemleri ve Koordinasyonun Önemi

Tugay, erken uyarı sistemlerinin sadece vatandaşlara duyuru yapmakla sınırlı kalmaması gerektiğini vurguladı. Bir sıcaklık uyarısı verildiğinde:

  • Serinleme alanlarının derhal açılması,
  • Çalışma saatlerinin düzenlenmesi,
  • Risk altındaki kişilere telefonla ulaşılması gerektiğini belirtti.

Kurumlar arası koordinasyon eksikliği, yerel yönetimlerin risk altındaki kişilere dair verilere erişim sorunları ve kısa vadeli finansman yetersizliklerine dikkat çeken Tugay, sıcak hava dalgalarının ekonomik ve toplumsal maliyetlerinin de kapsamlı bir şekilde değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti. Yalnız yaşayan yaşlılar, yoksullukla mücadele eden aileler ve temel ihtiyaçlara erişimde güçlük çeken vatandaşların önceden tespit edilmesinin önemine işaret eden Başkan Tugay, su, enerji ve barınma ihtiyaçlarını gözeten kalıcı çözümlerin geliştirilmesi çağrısında bulundu. Son olarak, sıcak hava dalgalarına karşı hazırlıkların kriz yaşanmadan önce tamamlanması gerektiğini belirterek, tüm belediye başkanlarını bu konuyu bir halk sağlığı sorumluluğu olarak ele almaya davet etti.