Bursa'nın fethinin 700. yılı etkinlikleri kapsamında Osmangazi Belediyesi tarafından düzenlenen 'Geçmiş ve Gelecek Bağlamında Bursa’da Deprem' paneli, kentteki deprem riskini tüm yönleriyle gözler önüne serdi. Jeoloji Mühendisleri Odası Güney Marmara Şubesi ve Jeolojik Mirası Koruma Derneği'nin katkılarıyla Panorama 1326 Fetih Müzesi'nde gerçekleştirilen etkinlikte, uzmanlar Bursa'nın jeolojik yapısı, tarihsel depremleri ve olası afetlere karşı alınması gereken önlemler konusunda önemli uyarılarda bulundu. Özellikle, Ankara Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Gürol Seyitoğlu, Bursa'da 7 büyüklüğünde bir deprem üretme potansiyeline sahip bir fay sisteminin varlığına dikkat çekti.
Bursa Ovası Boyunca Uzanan Tehlikeli Fay
Prof. Dr. Gürol Seyitoğlu'nun sunumunda vurguladığı üzere, Türkiye Diri Fay Haritası'ndaki mevcut fayların ötesinde, Bursa Ovası'nı boydan boya geçen yaklaşık 94 kilometrelik bir fay sistemi tespit edildi. Seyitoğlu, 1855 Bursa depremlerinde bu fayın yaklaşık yarısının kırıldığını, ancak Kestel'den Yenişehir Ovası'nın iç kesimlerine uzanan bölümün o dönemde kırılmamış göründüğünü belirtti. Bu durumun, fay üzerinde biriken gerilimi artırdığını ve 7 büyüklüğünde bir deprem üretme potansiyeli taşıdığını ifade etti. Uzmanlar, bu fayın varlığının deprem öncesinde bilinmesinin, olası bir afet için hazırlık yapma noktasında büyük bir avantaj olduğunu ve gerekli önlemlerin ivedilikle alınması gerektiğini vurguladı.
Tarihsel Depremler ve Mimari Miras
Panelde, UNESCO Bursa Alan Başkanı Prof. Dr. Neslihan Dostoğlu, 'Deprem, Mimarlık ve Bursa: Tarihsel Bir Perspektif' başlıklı sunumuyla deprem olgusunu mimarlık ve Bursa'nın tarihsel gelişimi çerçevesinde değerlendirdi. Dostoğlu, Türkiye'nin ve özelde Bursa'nın birinci derece deprem kuşağında yer aldığını belirterek, fay hatlarını değiştirme lüksümüz olmadığı için depremlere hazırlıklı olmanın hayati önem taşıdığını ifade etti. Panelde gösterilen animasyon filmle 1855 depreminin kentte yol açtığı yıkım gözler önüne serilerek, geçmişteki deneyimlerden ders çıkarmanın ve afetlere karşı hazırlıklı olmanın gerekliliği vurgulandı.
Jeolojik Miras ve Kent Planlaması
Ankara Üniversitesi Mühendislik Fakültesi emekli öğretim üyesi Prof. Dr. Nizamettin Kazancı, 'İnsan Yerleşimleri, Doğal Kaynaklar ve Jeolojik Miras' başlıklı sunumunda, insan yerleşimleri ile doğal çevre arasındaki ilişkiye ve jeolojik mirasın korunmasının önemine dikkat çekti. Kazancı, Bursa'nın zengin bir jeolojik mirasa sahip olduğunu ve bu mirasın değerlendirilmesinin karar vericilere ve Bursalılara kaldığını belirtti. Osmangazi Belediyesi'nin bu tür bilimsel çalışmalara öncülük etmesinin takdire şayan olduğunu ifade eden Kazancı, jeolojik mirasın kent planlamasında ve afet risk yönetiminde etkin bir şekilde kullanılması gerektiğini vurguladı.
Deprem Bilinci ve Ortak Akıl
Jeoloji Mühendisleri Odası Güney Marmara Şube Başkanı Mehmet Yıldız, tarihin jeoloji mühendisleri için büyük önem taşıdığını, özellikle 1900 öncesi tarihsel kayıtların deprem verilerini anlamak açısından kritik olduğunu ifade etti. Osmangazi Belediye Başkan Yardımcısı İbrahim Emre Tonaroğlu ise panelin, Bursa'nın fethinin 700. yılı kutlamaları kapsamında bilimi ve aklı ön planda tutan, geleceğe miras bırakacak projelerden biri olduğunu belirtti. Akademisyenler, sunumlarında Bursa'nın jeolojik yapısı, tarihsel depremleri ve deprem tehlikesi hakkında detaylı bilgiler paylaşarak Bursalıların deprem konusunda bilinçlenmesine katkıda bulundu. Bu tür etkinliklerin, deprem bilincinin güçlendirilmesi ve Bursa'nın afetlere karşı daha hazırlıklı bir kent olması yönündeki ortak değerlendirmelere zemin hazırladığı kaydedildi.
Alınması Gereken Önlemler
- Bursa Ovası'nı geçen fay hattının detaylı incelenmesi ve mikro-bölgeleme çalışmalarının hızlandırılması.
- Mevcut yapı stokunun deprem dayanıklılığının belirlenmesi ve riskli binaların kentsel dönüşüm süreçlerinin hızlandırılması.
- Yeni yapılacak binaların deprem yönetmeliğine uygunluğunun titizlikle denetlenmesi.
- Halkın deprem bilincinin artırılmasına yönelik eğitim ve bilgilendirme faaliyetlerinin yaygınlaştırılması.
- Acil durum planlarının güncellenmesi ve afet toplanma alanlarının yeterliliğinin kontrol edilmesi.
Uzmanlar, Bursa'nın birinci derece deprem kuşağında yer alması nedeniyle, olası bir afetin can ve mal kaybını en aza indirmek için bilimsel veriler ışığında acil ve kapsamlı önlemler alınmasının kaçınılmaz olduğunu bir kez daha hatırlattı. Bu panelin, Bursa'nın deprem gerçeğiyle yüzleşmesi ve geleceğe yönelik sağlam adımlar atması için önemli bir başlangıç olduğu belirtildi.
