Çin, Asya-Pasifik bölgesinin birlikte kalkınması ve ekonomik iş birliğinin artırılması yönündeki çağrısını bir kez daha yineledi. Bu önemli mesaj, Çin Devlet Televizyonu CGTN'in yayımladığı bir makale ile dünya kamuoyuna duyurulurken, Çin'in kendi ekonomik büyümesinin bölge genelinde ve ötesinde yarattığı fırsatlar da detaylı bir şekilde ele alındı. Özellikle Guangdong-Hong Kong-Makao Büyük Körfez Bölgesi, inovasyon ve endüstriyel entegrasyonun başarılı bir örneği olarak öne çıkıyor.

Büyük Körfez Bölgesi: İnovasyonun Kalbi

Yeşil teknoloji alanında faaliyet gösteren bir şirketin kurucu ortağı Martin Chu'ya göre, Guangdong-Hong Kong-Makao Büyük Körfez Bölgesi sadece coğrafi bir küme olmanın ötesinde, entegre bir inovasyon ve endüstriyel ağ işlevi görüyor. Chu'nun şirketinin ekibinin yarısı Shenzhen'de, diğer yarısı Hong Kong'da bulunurken, üretim ise Guangzhou'da gerçekleştiriliyor. Üç şehre yayılan bu yapı, Büyük Körfez Bölgesi'nde şekillenen geniş kapsamlı inovasyon ekosisteminin küçük ancak çarpıcı bir örneğini sunuyor.

Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü (WIPO) 2026 sıralamalarına göre, Shenzhen-Hong Kong-Guangzhou kümesi, dünya genelindeki inovasyon kümeleri arasında üst üste ikinci kez birinciliği elde ederek küresel çapta takdir topladı. Bu başarı, bölgenin teknolojik ilerleme ve yenilikçi çözümler üretme kapasitesini gözler önüne seriyor.

Başkan Xi'den Küresel İş Birliği Çağrısı

Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, Çin'in Körfez Bölgeleri Arasında Ekonomik İş Birliğine Yönelik Küresel Birlik (World Association for Bay Areas Economic Cooperation) kurulmasını desteklediğini açıkladı. Başkan Xi, çarşamba günü Shenzhen'de düzenlenen Asya-Pasifik Ekonomik İş Birliği (APEC) CEO Zirvesi 2026 açılış töreninde yaptığı konuşmada, en yüksek yoğunlukta Asya-Pasifik'te bulunan körfez bölgelerinin artan önemini vurguladı. Bu girişimin, dünyanın farklı yerlerindeki körfez bölgeleri arasındaki değişimleri ve etkileşimleri derinleştirmeyi, Asya-Pasifik bölgesinde daha güçlü ekonomik iş birlikleri kurmanın yeni yollarını keşfetmeyi amaçladığını ifade etti.

Başkan Xi, kalkınmanın önündeki engelleri dışa açılarak aşmak, inovasyon sayesinde büyümeye ivme kazandırmak ve iş birlikleri kurarak herkes için refah üretmeye çabalamak amacıyla ortak çalışmalara imza atma çağrısında bulundu. Bu çağrı, küreselleşmenin ve karşılıklı bağımlılığın önemine dikkat çekiyor.

Asya-Pasifik: Küresel Büyümenin Motoru

Onlarca yıldır artan ticaret, yatırım, endüstriyel entegrasyon ve sınır ötesi bağlantısallığın gücünü arkasına alan Asya-Pasifik bölgesi, küresel büyümenin önemli motorlarından biri haline geldi. APEC üyesi 21 ekonomi, dünya nüfusunun yaklaşık yüzde 40'ını barındırırken, tüm uluslararası ticarette yaklaşık yüzde 50 ve küresel GSYİH'de yüzde 60'ın üzerinde pay sahibi. Bu rakamlar, bölgenin dünya ekonomisindeki merkezi konumunu açıkça gösteriyor.

Uluslararası Para Fonu (IMF), geçen ay yayımladığı bölgesel ekonomik görünüm raporunda Asya-Pasifik ekonomisini şekillendiren üç ana gücü belirledi:

  • Orta Doğu'daki çatışmadan kaynaklanan enerji şoku
  • Yapay zekâ güdümündeki teknoloji atılımı
  • Ticaret politikası şoklarının ardından ticaret alanında devam eden yeniden yapılanma

Başkan Xi, zirvede yönelttiği sorularla bölgenin geleceğine ışık tuttu: "Dünyada neler oluyor? Asya-Pasifik bölgesinde neler yapmalıyız? Kapıları açmalı mı yoksa kapatmalı mıyız, birlikte mi çalışmalıyız yoksa birbirimize karşı mı çalışmalıyız, değişime ayak mı uydurmalıyız yoksa eski yöntemlere bağlı mı kalmalıyız?" Bu soruları "yanıt vermek zorunda olduğumuz, zamanımızın çetin soruları" olarak nitelendirdi.

Başkan Xi, Asya-Pasifik bölgesindeki herkesi refaha ulaştırmak amacıyla barış ve istikrarı korumak, dışa açılma ve iş birliği köprüleri inşa etmek, büyümeye ivme kazandıracak inovasyonu desteklemek, karşılıklı çıkarlar ve kazan-kazan sonuçları üretmenin yollarını artırmak konusunda ortak çalışmalara imza atma çağrısında bulundu.

Çin'in Sunduğu Çeşitli Fırsatlar ve Gelecek Vizyonu

Shenzhen'de düzenlenen APEC toplantıları, ulusal düzeyde ithalat temalı dünyanın ilk fuarı olan Çin Uluslararası İthalat Fuarı'nın (CIIE) dokuzuncusunun sona ermesinden sadece birkaç gün sonra gerçekleşti. Bir yıllık süre için planlanan ve fuarda imzalanan anlaşmalar, önceki fuara göre yüzde 2,3 artışla 85,45 milyar Amerikan doları gibi rekor bir düzeye ulaştı.

Çarşamba günü iş dünyası liderlerine hitap eden Başkan Xi, şu anda dünyanın en büyük ikinci pazarı olan Çin'in devasa boyuttaki açık pazarının somut örneği olarak CIIE fuarını gösterdi ve bunu yeni fırsatların kaynağı olarak nitelendirdi. Xi, "Yeni enerji kullanan araçlardan akıllı evlere, gümüş ekonomisinden buz ve kar turizmine varana kadar her yeni büyüme alanı dünyanın her köşesindeki işletmeler için yeni fırsatlar yaratıyor" dedi.

Başkan Xi, Çin'in aynı zamanda küresel iş çevrelerine kalkınma konusunda umut vadeden bir zemin ve iki tarafı da güçlendiren iş birliğine olanak tanıyan bir ortam sunacağını belirtti. 2026 APEC "Çin Yılı", Çin'in ekonomik ve sosyal kalkınmaya yönelik 15. Beş Yıllık Planı’nın (2026-2030) başlangıcı ve Çin'in Dünya Ticaret Örgütü'ne (DTÖ) kabulünün 25. yıl dönümüne denk geliyor.

Temmuz ayında Dünya Bankası, Çin'in artık yüksek nitelikli ve verimlilik odaklı büyüme içeren yeni bir aşamaya odaklandığını vurguladı. Yılın ilk üç çeyreğinde Çin'in GSYİH'si önceki yıla göre yüzde 4,6 büyürken, diğer APEC ekonomileriyle arasındaki ticaret hacmi yüzde 23,9'luk artışla 24,07 trilyon yuana (3,6 trilyon dolar) yükseldi.

15. Beş Yıllık Plan'da iyi bir başlangıca imza attıklarına dikkat çeken Başkan Xi, söz konusu belgenin Çin'in kalkınması için sadece bir yol haritası olmadığını, aynı zamanda Asya-Pasifik bölgesinde ve dünyanın geri kalanında ekonomik büyümeyi teşvik etmek için çeşitli fırsatlar sunduğunu dile getirdi. Geride kalan 25 yıl boyunca Çin'in Dünya Ticaret Örgütü'ne (DTÖ) karşı yükümlülüklerini tamamen yerine getirdiğinin altını çizen Başkan Xi, Çin'in tek taraflılığa ve korumacılığa karşı çıktığını ve gerçek çok taraflılığa, çok taraflı ticaret sistemini ve DTÖ kurallarını savunmaya ve DTÖ reformunda ilerleme kaydetmeye bağlı kaldığını söyledi. Xi, "Çin, uluslararası konjonktür nasıl değişirse değişsin diğer tüm ülkelerle kazan-kazan temelli iş birlikleri kurma arayışından taviz vermeyecektir" diyerek ülkesinin küresel iş birliğine olan bağlılığını bir kez daha teyit etti.