Sağlık Bakanlığı tarafından hazırlanan ve Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren "Diyaliz Merkezleri Hakkında Yönetmeliği" ile diyaliz hizmetleri alanında kapsamlı bir düzenlemeye gidildi. Bu yeni yönetmelik, akut ve kronik böbrek yetmezliği yaşayan hastalara sunulan diyaliz hizmetlerinin kalitesini artırmayı, erişimi kolaylaştırmayı ve özellikle böbrek nakli bilgilendirme zorunluluğu getirerek hastaların tedavi süreçlerinde daha aktif rol almasını sağlamayı hedefliyor.
Böbrek Nakli Bilgilendirmesi Artık Mecburi
Yeni yönetmelikle birlikte, kronik diyaliz tedavisine başlayan tüm hastaların en geç üç ay içinde böbrek nakli konusunda detaylı bilgi alması zorunlu hale getirildi. Hastalar, bu süreçte kendilerine en yakın kamuya ait böbrek nakli merkezlerine yönlendirilecek. Yönlendirilen hastalara nakil süreci, uygunluk şartları, canlı ve kadavra vericiden nakil seçenekleri ile naklin potansiyel yararları ve riskleri hakkında hem sözlü hem de yazılı bilgi sunulacak ve bu bilgilendirme kayıt altına alınacak.
Ayrıca, diyaliz tedavisi gören her hastanın ayda en az bir kez ilgili uzman tabip tarafından değerlendirilmesi ve diyaliz tedavisi ile ilaçlarının düzenlenmesi de yönetmeliğin önemli maddeleri arasında yer alıyor. Hastalar, aylık muayenelerini tedavi gördükleri merkezin dışında da yaptırabilme imkanına sahip olacaklar.
Diyaliz Merkezi Açılışları ve Kapasiteleri Planlamaya Bağlandı
Diyaliz merkezlerinin açılması ve mevcut merkezlerdeki cihaz sayılarının artırılması, artık bölgesel ihtiyaçlar ve hedef doluluk oranları dikkate alınarak planlama dahilinde gerçekleşecek. Yönetmeliğe göre, yeni açılacak merkezlerin başlangıçta en az 15, en fazla 25 cihaz kapasitesine sahip olması şartı getirildi.
- Kamuya ait, merkez bulunmayan hastaneler ile nefroloji uzmanı bulunan üniversite hastaneleri, Bakanlık izniyle en fazla 10 cihaz kapasiteli diyaliz ünitesi kurabilecek.
- Bu ünitelerin belirli koşullar altında merkeze dönüştürülmesi gerekecek.
- Periton diyalizi uygulamaları ise planlama kapsamı dışında tutuldu.
Evde Hemodiyaliz ve Personel Nitelikleri
Yönetmelik, hastaların talebi ve yazılı onayı doğrultusunda, gerekli tıbbi kontrollerin yapılması şartıyla evde hemodiyaliz uygulanmasına da olanak tanıyor. Merkezde uzun süreli hemodiyaliz için ise seans süresinin en az yedi saat olması gerektiği belirtildi. Merkezlerde görev alacak hekim ve sağlık personelinin nitelikleri ile asgari personel sayıları da cihaz ve hasta sayılarına göre yeniden belirlendi. Hemodiyaliz merkezlerinin diyetisyen hizmeti alması veya bu hizmeti sözleşme ile temin etmesi zorunlu kılındı.
Su Kalitesi ve Hasta Takibi
Diyaliz tedavisinde kullanılan suyun kimyasal ve bakteriyolojik standartlara uygunluğu düzenli olarak analiz edilecek. Uygun olmayan su kullanımının tespiti halinde merkezin faaliyetinin durdurulması veya yeni hasta kabulünün kısıtlanması gibi yaptırımlar uygulanabilecek. Hasta, seans, tetkik ve cihaz bakım bilgileri de Bakanlığın dijital kayıt sisteminde titizlikle izlenecek.
Diyaliz filtrelerinin sterilizasyon sonrası aynı hastada yeniden kullanılmasına, sadece Bakanlıkça izin verilmiş merkezlerde ve hastadan bilgilendirilmiş onam alınması şartıyla müsaade edilecek. Merkez ve üniteler, tedavi öncesinde hastaların merkeze ulaşımını ve tedavi sonrasında evlerine dönüşünü sağlamakla yükümlü olacak; bu hizmeti kendileri sunabilecek veya dışarıdan temin edebilecekler.
Yönetmeliğin yayımlanmasından önce ruhsatlandırılmış merkezler mevcut halleriyle faaliyetlerine devam ederken, daha önce tanı almış hastalar için böbrek nakli bilgilendirme sürecinin bir yıl içinde tamamlanması öngörülüyor. Bu kapsamlı düzenleme, diyaliz hastalarının yaşam kalitesini artırmayı ve daha bilinçli tedavi seçeneklerine ulaşmalarını sağlamayı amaçlıyor.
