Koç Üniversitesi, bilimsel araştırma ve teknoloji geliştirme alanındaki üstünlüğünü bir kez daha kanıtladı. Avrupa Araştırma Konseyi (ERC) tarafından yürütülen prestijli Kavram Kanıtlama (Proof of Concept - PoC) programının 2026 çağrısında, Türkiye'den desteklenmeye değer bulunan iki projenin de Koç Üniversitesi öğretim üyeleri tarafından yürütüldüğü açıklandı. Bu önemli başarı, üniversitenin araştırma ve inovasyon kapasitesini gözler önüne serdi.

ERC Kavram Kanıtlama Programı ve Koç Üniversitesi'nin Başarısı

Avrupa Araştırma Konseyi'nin Kavram Kanıtlama (PoC) programı, temel bilim alanındaki güçlü araştırma sonuçlarının ticari uygulamalara dönüştürülmesini, prototip geliştirilmesini, patent süreçlerinin desteklenmesini ve test edilmesini hedefleyen oldukça seçici bir fon mekanizmasıdır. Bu yıl yapılan 554 başvurudan yalnızca 182'sinin desteklendiği programda, yaklaşık %33'lük bir başarı oranına ulaşıldı. Türkiye'den desteklenen projelerin tamamının Koç Üniversitesi'nden çıkması, üniversitenin uluslararası arenadaki gücünü bir kez daha gösterdi.

Elde edilen verilere göre, 2012 yılından bu yana Türkiye'ye kazandırılan toplam 63 ERC desteğinin 36'sı Koç Üniversitesi öğretim üyeleri tarafından yürütülüyor. Bu desteklerin 22'si ana ERC projelerini, 14'ü ise araştırma sonuçlarının ticarileştirilmesine yönelik Kavram Kanıtlama projelerini kapsıyor. Bu rakamlar, Koç Üniversitesi'nin Türkiye'deki araştırma ekosistemine yaptığı katkının büyüklüğünü ortaya koyuyor.

Yapay Zeka Altyapılarına Yenilikçi Çözüm: UNIPATH Projesi

ERC PoC desteği alan projelerden ilki, Koç Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Didem Unat liderliğindeki UNIPATH projesi oldu. Bu proje, büyük yapay zeka modellerinin eğitildiği veri merkezlerinde karşılaşılan işlemciler arası iletişim sorunlarına yenilikçi çözümler geliştirmeyi amaçlıyor. Yapay zeka sistemlerinin giderek artan karmaşıklığı ve enerji tüketimi göz önüne alındığında, bu tür iletişim sorunları performans düşüşlerine ve maliyet artışlarına neden olabiliyor.

  • Hedef: Farklı donanım üreticileriyle uyumlu çalışabilen, yazılımdan donanım seviyesine kadar veri iletişimini izleyebilen yeni nesil bir araç geliştirmek.
  • Beklenen Fayda: Yapay zeka veri merkezlerinde iletişim verimliliğinde sağlanacak küçük artışların dahi yüksek enerji ve maliyet tasarrufu sağlaması.
  • Yenilik: Proje kapsamında geliştirilecek yapay zeka destekli asistan ile sistem hatalarının daha hızlı ve etkin bir şekilde tespit edilmesi hedefleniyor.

Doç. Dr. Didem Unat, UNIPATH projesinin, yapay zeka sistemlerinin artan enerji tüketimi ve ölçeği karşısında daha sürdürülebilir altyapılar oluşturulmasına önemli katkılar sunacağını belirtti. Bu proje, geleceğin yapay zeka teknolojileri için daha verimli ve çevre dostu çözümlerin önünü açmayı hedefliyor.

Kalp Krizinin Erken Tespiti İçin Giyilebilir Teknoloji: FIRST-SIGN

ERC desteği almaya hak kazanan bir diğer çığır açıcı proje ise Koç Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Levent Beker tarafından yürütülen FIRST-SIGN oldu. Bu proje, kalp hastalıklarının erken tanısı ve takibi için devrim niteliğinde bir giyilebilir biyosensör teknolojisi geliştirmeyi hedefliyor. Geleneksel yöntemlerin aksine, kan almadan çalışacak bu teknoloji, hastalar için daha konforlu ve erişilebilir bir çözüm sunuyor.

FIRST-SIGN projesi kapsamında geliştirilecek olan cilde uygulanabilen cihaz sayesinde, kritik kalp verileri akıllı telefonlar üzerinden kolayca takip edilebilecek. Bu sayede:

  • Kalp hasarlarının çok daha erken aşamalarda tespit edilmesi mümkün olacak.
  • Hastalıkların ilerlemesi önlenebilecek veya yavaşlatılabilecek.
  • Kalp krizi risk faktörleri taşıyan bireylerin düzenli takibi kolaylaşacak.
  • Hastaların taburculuk sonrası süreçleri daha güvenli ve etkin bir şekilde izlenebilecek.

Disiplinlerarası bir yaklaşımla yürütülen bu önemli projede, Koç Üniversitesi Kimya Bölümü'nden Prof. Dr. İskender Yilgör, Tıp Fakültesi'nden Prof. Dr. Dilek Ural ve Prof. Dr. Ender Ödemiş gibi farklı alanlardan uzmanlar da yer alıyor. Bu iş birliği, projenin multidisipliner yapısını güçlendirerek, başarılı sonuçlar elde etme potansiyelini artırıyor.

Koç Üniversitesi'nin ERC Kavram Kanıtlama programındaki bu çifte başarısı, Türkiye'nin bilimsel ve teknolojik gelişimine önemli katkılar sağlamanın yanı sıra, uluslararası alanda da ülkenin araştırma potansiyelini yükseltiyor. Geliştirilen bu projeler, hem yapay zeka altyapılarının verimliliğini artıracak hem de kalp sağlığı alanında erken teşhis ve takip imkanlarını genişleterek insan yaşamına doğrudan fayda sağlayacak nitelikte.