Toplumsal bir sorun olarak giderek artan intihar vakaları, uzmanlar tarafından kapsamlı bir şekilde masaya yatırıldı. Üsküdar Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi, intihar konusunda toplumsal farkındalığı artırmak amacıyla çevrimiçi bir seminer düzenledi. “İntihar Olgusuna Çok Disiplinli Bakış ve Farkındalık” başlıklı bu önemli etkinlikte, intiharın sadece bireysel değil, aynı zamanda sosyolojik ve psikolojik boyutları ele alındı. Özellikle 'kopya intiharlar' olarak bilinen taklit eğilimlerinin önüne geçilmesi için bilimsel yaklaşımların önemi vurgulandı.
İntiharı Önlemede Bilimsel Yaklaşımın Önemi
Seminerin açılış konuşmalarını, Üsküdar Üniversitesi Kurucu Rektörü ve Yönetim Üst Kurulu Başkanı Prof. Dr. Nevzat Tarhan, Üsküdar Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Nazife Güngör ve İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Deniz Ülke Kaynak gerçekleştirdi. Prof. Dr. Nevzat Tarhan, konuşmasında intiharın önlenmesi için sadece farkındalık çalışmalarının yeterli olmadığını, risk gruplarının ve vakaların bilimsel yöntemlerle analiz edilmesi gerektiğinin altını çizdi. Tarhan, Türkiye'de intiharın önlenmesine yönelik sistematik çalışmaların eksikliğine dikkat çekerek, “Gerçeklerle yüzleşmezsek kendimizi düzeltemeyiz. Güzel sözler söyleyerek intiharı önleyemeyiz. İntihar, yalnızca halkı bilinçlendirme çalışmalarıyla önlenmiyor; vakaların analizleriyle öğreniliyor” ifadelerini kullandı.
Prof. Dr. Tarhan, intihar nedenlerinin sosyolojik çalışmalarla da araştırılması gerektiğini belirterek, “Toplum içerisinde intihar risk gruplarının belirlenmesi ve istatistiklerin risk gruplarına göre değerlendirilerek müdahale planlarının yapılması gerekiyor. Problemin teşhisini yaparsak ancak bunu çözebiliriz” dedi. Bu tespitler, intiharla mücadelede çok boyutlu ve bilimsel bir stratejinin benimsenmesi gerektiğini ortaya koyuyor.
Kopya İntiharlar ve Medyanın Rolü
Prof. Dr. Nevzat Tarhan, Türkiye'deki intihar vakalarının sadece ekonomik nedenlerle açıklanamayacağını vurguladı. Ruhsal hastalıklar, alkol ve madde kullanımı, kumar ve bahis alışkanlıkları, yalnızlık, ilişki kayıpları, şiddet, zorbalık ve umutsuzluk gibi farklı faktörlerin de detaylıca değerlendirilmesi gerektiğini belirtti. Tarhan, “Türkiye’de bunun kök nedenlerinin analizinin yapılması gerekiyor. Neden kaynaklanıyor bu? Bazıları sadece ekonomik nedene bağlıyor ama çok daha farklı nedenler var” diyerek, intiharın karmaşık yapısına işaret etti.
Seminerde dikkat çekilen önemli konulardan biri de 'kopya intiharlar' oldu. Medyanın intihar haberlerini sunuş biçiminin, özellikle hassas bireyler üzerinde taklit edici bir etki yaratabileceği belirtildi. Bu bağlamda, medyanın intihar haberlerinde gösterdiği hassasiyetin, toplumsal ruh sağlığı açısından büyük önem taşıdığı vurgulandı. Uzmanlar, medyanın intihar haberlerini verirken, olayları dramatize etmekten kaçınması, intihar yöntemlerini detaylandırmaması ve intihar eden kişiyi yüceltmemesi gerektiğini savundu. Bunun yerine, destek mekanizmalarına ve yardım alınabilecek kurumlara yönlendirmelerin yapılması gerektiği üzerinde duruldu.
İntiharla Mücadelede Toplumsal Sorumluluk
İntiharın önlenmesi sadece bireysel çabalarla değil, topyekûn bir toplumsal sorumlulukla mümkün olabilir. Ailelerin, okulların, sivil toplum kuruluşlarının ve devletin bu konuda iş birliği yapması gerektiği ifade edildi. Erken teşhis ve müdahale, risk altındaki bireylerin belirlenmesi ve onlara psikolojik destek sağlanması, intihar oranlarını düşürmede kilit rol oynuyor. Ayrıca, ruh sağlığı hizmetlerine erişimin kolaylaştırılması, bu alandaki farkındalığın artırılması ve stigmatizasyonun (damgalanma) azaltılması da büyük önem taşıyor.
- Risk gruplarının belirlenmesi ve bilimsel analizler yapılması.
- Ruhsal hastalıkların erken tanısı ve tedavisi.
- Alkol ve madde kullanımının önlenmesi.
- Sosyal destek ağlarının güçlendirilmesi.
- Medyanın intihar haberlerinde etik ilkelere uyması.
- Toplumsal farkındalığın artırılması ve önyargıların kırılması.
Üsküdar Üniversitesi'nin düzenlediği bu seminer, intihar olgusuna karşı çok disiplinli bir bakış açısı geliştirmenin ve toplumsal farkındalığı artırmanın ne kadar hayati olduğunu bir kez daha gösterdi. Gelecekte yapılacak benzeri çalışmaların ve uygulamaya konulacak stratejilerin, bu zorlu toplumsal sorunla mücadelede önemli adımlar atılmasına katkı sağlayacağı bekleniyor.
