Küresel iklim değişikliklerinin etkisiyle giderek artan sıcak hava dalgaları, insan sağlığı üzerinde ciddi tehditler oluşturuyor. Özellikle kalp ve damar sistemi, aşırı sıcaklara karşı oldukça hassas bir yapıya sahip. Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Kardiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Mehmet Baltalı, sıcak hava dalgası sırasında vücudun verdiği tepkileri ve bu durumun kalp sağlığı üzerindeki risklerini detaylı bir şekilde açıkladı.

Sıcak Havada Vücut Nasıl Tepki Verir?

Prof. Dr. Baltalı'nın açıklamalarına göre, hava sıcaklığı belirli bir derecenin üzerine çıktığında vücut, kendini serinletmek için iki temel mekanizmayı devreye sokuyor. Birincisi, kan damarlarının genişlemesiyle (vazodilatasyon) gerçekleşiyor. Bu durum, tansiyonun düşmesine ve kişide halsizlik veya fenalık hissi oluşmasına yol açabiliyor. İkincisi ise, vücut ısısını dengelemek amacıyla yoğun terleme başlıyor. Ancak aşırı terleme, vücudun ciddi miktarda sıvı kaybetmesine neden oluyor.

Son 15-20 yılda iklim değişikliğine bağlı olarak sıcak hava dalgalarının ciddi oranda artış gösterdiğini belirten Prof. Dr. Baltalı, “Günümüzde Avrupa’nın birçok bölgesinde sıcaklıkların 30-35°C'nin üzerine çıkması, acil servise başvuru ve ölüm oranlarını artırıyor, kalp-damar sisteminde ciddi problemlere yol açıyor.” ifadelerini kullandı. Bu durum, özellikle kronik hastalığı olan bireyler için alarm zillerinin çalması anlamına geliyor.

Kalp Hastaları ve Yaşlılar İçin Büyük Risk

Sıvı kaybı ve damar genişlemesiyle birlikte kalp, tüm vücuda kan pompalamak için daha fazla efor sarf etmek zorunda kalıyor. Bu durum, kalbin iş yükünü ve oksijen ihtiyacını önemli ölçüde artırıyor. Prof. Dr. Baltalı, bu koşulların özellikle yaşlılar, kalp-damar hastalığı olanlar ve kalp yetmezliği hastaları için hayati tehlike oluşturduğunu vurguladı. Metabolik yanıtları azalan yaşlı bireylerin, sıcak hava koşullarına uyum sağlama yeteneklerinin daha düşük olması, onları daha savunmasız hale getiriyor.

Prof. Dr. Baltalı, sıcaklıkların 39-45 derecelere ulaştığı dönemlerde dışarıda hareket etmenin son derece riskli olduğuna dikkat çekti. “Sporcular her ne kadar antrenmanlı olsa da, bu havalarda dışarıda çalışan işçilerde ve yoğun fiziksel aktivite gösterenlerde ölüm oranları çok net bir şekilde artar.” sözleriyle, sıcak hava dalgası sırasında dışarıda yapılan yoğun aktivitelerin ani ölüm riskini artırdığının altını çizdi. Bu durum, özellikle inşaat işçileri, tarım çalışanları gibi açık alanda fiziksel güç gerektiren işlerde çalışanlar için büyük bir tehlike arz ediyor.

Sıcak Hava Dalgalarından Korunma Yolları

  • Bol sıvı tüketimi: Vücudun su dengesini korumak için gün içinde bol su içmek hayati önem taşır. Susuzluk hissi oluşmadan önce su tüketimine başlamak önemlidir.
  • Gölgede kalmak: Özellikle günün en sıcak saatlerinde (11:00-16:00 arası) doğrudan güneşe maruz kalmaktan kaçınmak, gölgelik alanlarda bulunmak gereklidir.
  • Hafif ve açık renkli giysiler: Vücut ısısının artmasını engellemek için pamuklu, bol ve açık renkli kıyafetler tercih edilmelidir.
  • Yoğun aktiviteden kaçınmak: Sıcak havalarda ağır egzersizlerden, yoğun fiziksel çalışmalardan ve uzun yürüyüşlerden uzak durulmalıdır.
  • Serin ortamlar: Klimalı veya serin ortamlarda zaman geçirmek, vücut ısısını dengelemeye yardımcı olur.
  • Hafif beslenme: Ağır ve yağlı yiyecekler yerine, hafif, sulu ve sindirimi kolay gıdalar tercih edilmelidir.
  • Risk grubundakiler dikkat: Kalp hastaları, tansiyon hastaları, diyabetliler, yaşlılar ve küçük çocuklar sıcak hava dalgalarında ekstra dikkatli olmalı, doktor tavsiyelerine uymalıdır.

Uzmanlar, sıcak hava dalgalarının ciddiyetini göz ardı etmemek ve gerekli önlemleri alarak bu riskli dönemleri en az zararla atlatmak gerektiğini belirtiyor. Özellikle yaz aylarında artan sıcaklıklar karşısında bilinçli hareket etmek, sağlık açısından büyük önem taşıyor.