Mardin'in kadim topraklarında, Ömerli ilçesinin Sivritepe Mahallesi'nde her yıl olduğu gibi bu yıl da Mardin'de asırlık bağ bozumu heyecanı yaşanıyor. Bölge halkı, atalarından miras kalan bu köklü geleneği büyük bir özenle sürdürüyor. Bağlardan toplanan taze üzümler, mahalle sakinlerinin el birliğiyle pestil, pekmez ve cevizli sucuk gibi yöresel tatlara dönüşerek kış sofralarını süslemeye hazırlanıyor.
Üzümden Sofraya Uzanan Emek Dolu Yolculuk
Geleneksel pestil yapım süreci, bağlardan toplanan üzümlerin titizlikle ezilmesi ve şirelerinin çıkarılmasıyla başlıyor. Elde edilen üzüm şiresi, büyük kazanlarda yaklaşık iki ila üç saat boyunca kaynatılarak yoğun bir hamur kıvamına getiriliyor. Bu özel karışım, daha sonra bez ve çarşafların üzerine ince bir tabaka halinde serilerek bir saat kadar dinlenmeye bırakılıyor. Son aşamada ise evlerin damlarında güneş altında kurumaya bırakılan pestiller, kış aylarında tüketilmek üzere hazır hale getiriliyor. Bu zahmetli süreç, her aşamasında büyük bir emek ve sabır gerektiriyor.
Kültürel Miras ve Toplumsal Dayanışma Vurgusu
Bağ bozumu geleneğinin sadece bir üretim faaliyeti olmadığını, aynı zamanda aile bağlarını ve toplumsal dayanışmayı pekiştirdiğini belirten mahalle sakinlerinden Veysi Erkek, bu geleneğin önemini vurguladı. Erkek, yaptığı açıklamada, "Atalarımızdan bize miras kalan bu değerli geleneği sürdürmek bizler için büyük bir keyif. Bağ bozumu döneminde bütün aile bireylerimiz bir araya geliyor, birlikte pekmez, pestil ve cevizli sucuk üretiyoruz. Bu lezzetler, kışın doyumsuz sohbetlerimize eşlik ediyor," ifadelerini kullandı.
Kuşaktan Kuşağa Aktarılan Değerler
Veysi Erkek, geleneğin yaşatılması konusunda büyüklerin tecrübelerinden faydalandıklarını ve bu bilgileri genç nesillere aktardıklarını da sözlerine ekledi. "Büyüklerimizin tecrübelerinden yararlanarak bu bilgileri küçüklerimize öğretiyoruz. Böylece yüzyıllardır süregelen geleneğimizi yaşatıyoruz. Bu geleneğin sadece toplumsal dayanışmayı güçlendirmekle kalmadığı, aynı zamanda yerel ekonomiyi de canlandırdığı bir gerçek," dedi. Bu aktarım sayesinde, Mardin'in kültürel kimliği ve yerel lezzetleri gelecek nesillere taşınmaya devam ediyor.
Sivritepe Mahallesi'nde sürdürülen bu asırlık üretim kültürü, bölgenin eşsiz damak tadını korurken, aynı zamanda imece ruhunu ve yerel kalkınmayı destekleyen önemli bir unsur olarak öne çıkıyor. Geleneksel yöntemlerle üretilen bu doğal ürünler, hem yöre halkının kendi ihtiyaçlarını karşılıyor hem de bölge ekonomisine katkı sağlıyor. Mardin'de asırlık bağ bozumu geleneği, sadece bir tarım faaliyeti olmaktan öte, bir yaşam biçimi ve kültürel bir miras olarak bölgenin kimliğini şekillendiriyor.
Bu özel dönemde, mahalle meydanlarında kurulan kazanlarda kaynayan üzüm şirelerinin kokusu, bölgeye özgü bir şenlik havası katıyor. Kadınlar, erkekler ve çocuklar, bu ortak süreçte bir araya gelerek hem çalışıyor hem de sosyalleşiyor. Elde edilen ürünler, kış aylarında tüketilmek üzere özenle saklanıyor ve bölgenin doğal beslenme alışkanlıklarının önemli bir parçası haline geliyor. Bu durum, aynı zamanda sağlıklı ve doğal gıdaların üretimini teşvik ederek modern gıda endüstrisinin getirdiği olumsuzluklara karşı bir alternatif sunuyor.
Ömerli'deki Mardin'de asırlık bağ bozumu, bölgenin sadece gastronomik zenginliğini değil, aynı zamanda sosyal dokusunu ve kültürel derinliğini de yansıtan canlı bir örnektir. Bu gelenek, geçmişten günümüze uzanan bir köprü görevi görerek, gelecek nesillerin de bu değerli mirası sahiplenmesini sağlıyor.
