Tarım ve Orman Bakanlığı, peynir sektöründe önemli düzenlemelere imza attı. Resmî Gazete'de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Peynir Tebliği ile peynirlerin üretiminden tüketiciye ulaşana kadarki tüm süreçler yeniden tanımlandı. Bu yeni düzenleme, peynirlerin kalitesi, güvenliği ve etiketleme standartları açısından ciddi değişiklikler getirirken, peynir etiketlerinde üretim ve olgunlaşma bilgisi zorunlu hale getiriliyor. Tüketicilerin daha bilinçli seçimler yapmasını hedefleyen tebliğ, sektördeki işletmelere de yeni kurallara uyum sağlamaları için belirli bir süre tanıyor.
Çiğ Sütten Üretilen Peynirler İçin Yeni Olgunlaştırma Şartı
Yeni tebliğin en dikkat çekici maddelerinden biri, çiğ sütten veya termizasyon uygulanmış sütten üretilen, telemesi haşlanmamış peynirlerin taze olarak piyasaya sunulmasını yasaklaması oldu. Bu tür peynirlerin, tüketicilere ulaşmadan önce uygun koşullarda en az dört ay boyunca olgunlaştırılması şartı getirildi. Eğer peynir olgunlaştırılmadan satışa sunulacaksa, kullanılan çiğ sütün en az pastörizasyon normlarında ısıl işlemden geçirilmesi zorunlu kılındı. Bu hüküm, özellikle geleneksel yöntemlerle üretilen bazı peynir çeşitleri için önemli bir değişiklik anlamına geliyor ve ürün güvenliğini artırmayı amaçlıyor.
Tebliğ ayrıca, peynir ve telemenin muhafaza, taşıma ve piyasaya arz süreçlerinde sıcaklığın 10 derecenin altında tutulmasını zorunlu kılıyor. Telemenin doğrudan tüketiciye sunulması yasaklanırken, eritme peynirlerinin dökme olarak satılamayacağı da belirtildi. Peynir üretiminde süt proteini dışındaki proteinler, nişasta ve nişasta bazlı ürünler, jelatin, soya ürünleri ile süt yağı dışındaki hayvansal ve bitkisel yağların kullanımı da kesinlikle yasaklandı. Ancak çeşnili taze peynirlerde, teknolojinin izin verdiği miktarda nişastanın stabilizör amacıyla kullanılmasına istisnai olarak izin veriliyor.
Peynir Etiketlerinde Şeffaflık ve Detaylı Bilgi Zorunluluğu
Yeni Peynir Tebliği, etiketleme konusunda da kapsamlı düzenlemeler getiriyor. Artık peynirlerin etiketlerinde ürün adıyla birlikte yağlılık sınıfının da kolayca görülebilecek bir biçimde belirtilmesi gerekecek. En önemli yeniliklerden biri ise olgunlaştırılmış peynirlerin etiketlerinde üretim tarihine ek olarak olgunlaştırma süresinin de yer alacak olması. Bu bilgi, "üretim tarihinden itibaren en az … gün olgunlaştırılarak piyasaya arz edilmiştir" şeklinde bir ifadeyle tüketiciye sunulacak. Küf kültürüyle olgunlaştırılan peynirlerde de kullanılan küf kültürlerine ilişkin ibarenin bulunması şartı getirildi.
Etiketlerde yanıltıcı olabilecek bazı nitelemelerin kullanımı da yasaklandı. Buna göre, "köy peyniri", "geleneksel peynir", "doğal peynir" ve "çiftlik peyniri" gibi ifadeler peynir etiketlerinde kullanılamayacak. Farklı hayvan türlerinin sütleri karıştırılarak üretilen peynirlerde, sütü kullanılan türlerin adları ürün adının yanında belirtilecek; ancak hayvan görsellerine yer verilemeyecek. Çeşnili peynirlerde çeşni miktarı en fazla yüzde 6, çeşnili taze peynirlerde ise en fazla yüzde 15 olarak sınırlandırıldı. Şeker kullanılan çeşnili taze peynirlerin etiketinde, temel görüş alanında "% … ilave şeker içerir" ibaresinin bulunması da zorunlu hale geldi.
İşletmelere Uyum İçin Tanınan Süre
Tarım ve Orman Bakanlığı, tebliğin yayımlandığı tarihten önce faaliyette olan gıda işletmecilerine, yeni hükümlere uyum sağlamaları için 30 Nisan 2027 tarihine kadar süre tanıdı. Bu tarihe kadar eski tebliğin hükümleri uygulanmaya devam edecek. Belirtilen tarihten önce piyasaya arz edilen peynirler, raf ömürleri sonuna kadar piyasada bulunabilecek. Ancak dilimlenebilir eritme peynirleri için bu istisna uygulanmayacak. Bu geçiş süreci, sektördeki işletmelerin üretim süreçlerini ve etiketleme sistemlerini yeni düzenlemelere göre adapte etmeleri için yeterli zaman sağlamayı amaçlıyor.
Bu köklü değişiklikler, Türk peynir sektöründe kalite ve güvenilirlik standartlarını yükseltmeyi, aynı zamanda tüketicilere sunulan bilgiyi daha şeffaf ve anlaşılır hale getirmeyi hedefliyor. Yeni tebliğ ile birlikte, peynir raflarında daha net ve detaylı bilgilere sahip ürünler görmeye başlayacağız.
