Son bilimsel çalışmalar, Akdeniz diyetinin vazgeçilmezi olan zeytinyağının insan sağlığı üzerindeki olumlu etkilerini bir kez daha gözler önüne serdi. Özellikle kalp dostu zeytinyağı, düzenli ve dengeli tüketildiğinde birçok kronik hastalığa karşı koruyucu kalkan görevi üstleniyor. Amerikan Kardiyoloji Koleji Dergisi'nde yayımlanan kapsamlı bir araştırmaya göre, günde sadece 7 gram (yaklaşık yarım çorba kaşığı) zeytinyağı tüketimi, kalp ve damar hastalıkları, kanser, nörodejeneratif hastalıklar ve akciğer rahatsızlıkları riskini önemli ölçüde düşürüyor.
Zeytinyağı ve Kalp Sağlığı Arasındaki Güçlü Bağ
Kardiyoloji ve İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Nevrez Koylan, farklı ve geniş katılımcı gruplarında elde edilen benzer sonuçların, zeytinyağının kalp ve damar sağlığı açısından kritik önemini desteklediğini vurguluyor. Prof. Dr. Koylan, yapılan 28 yıllık takip çalışmasında, düzenli zeytinyağı tüketen kişilerde kalp ve damar hastalığı riskinin yüzde 19, kanser riskinin yüzde 17, nörodejeneratif hastalık riskinin yüzde 29 ve akciğer hastalığı riskinin yüzde 18 daha düşük olduğunun saptandığını belirtiyor.
Ancak Koylan, tüketilen miktar kadar, tercih edilen zeytinyağının türünün de büyük önem taşıdığına dikkat çekiyor. Amerikan Kalp Derneği'nin 2026 beslenme rehberinin, bireysel besin ögelerinden ziyade uzun vadeli beslenme alışkanlıklarına odaklandığını ifade eden Koylan, zeytinyağının doymuş yağlar yerine tercih edilebilecek sağlıklı doymamış yağ kaynakları arasında yer aldığını belirtiyor.
Sızma Zeytinyağının Üstün Koruyucu Etkisi
PREDIMED çalışmasının 2026 başında yayımlanan analizi, zeytinyağının türünün sağlık üzerindeki etkisini daha da belirginleştiriyor. Kalp ve damar hastalığı riski yüksek 7 binden fazla kişinin yıllık beslenme kayıtları incelendiğinde, polifenol bakımından zengin sızma zeytinyağının, rafine zeytinyağına kıyasla çok daha geniş bir hastalık grubuna karşı güçlü koruma sağladığı gözlemlendi. Bu hastalıklar arasında kalp krizi, inme, kalp yetmezliği ve atriyal fibrilasyon gibi ciddi rahatsızlıklar bulunuyor.
Prof. Dr. Koylan, sızma zeytinyağının neden bu kadar etkili olduğunu şöyle açıklıyor:
- Antioksidan Zenginliği: Polifenoller, güçlü antioksidanlar olarak vücuttaki serbest radikallerle savaşarak hücre hasarını önler.
- İltihaplanma Azaltıcı: Kronik iltihaplanma, birçok hastalığın temel nedeni olup, zeytinyağı bu süreci baskılamaya yardımcı olur.
- Damar Sağlığı: Damar sertliği oluşumunu azaltır ve damarların iç yüzeyinin işlevini destekler.
Zeytinyağı Kalbi Birden Fazla Yoldan Destekliyor
Prof. Dr. Nevrez Koylan, zeytinyağının kalp ve damar sağlığını destekleyen mekanizmaların sadece kolesterolle sınırlı olmadığını belirtiyor. Zeytinyağının çok yönlü faydaları şunlardır:
- Oksijenle temas ettiğinde yapısı kolay bozulmayan stabil bir yağdır.
- İltihaplanmayı ve damar sertliği oluşumunu azaltmaya yardımcı olur.
- Bağırsaklardaki mikroorganizmaların sağlıklı dengesini destekler.
- Damarların iç yüzeyinin (endotel) işlevini iyileştirir.
- Kolesterol ve trigliserit düzeylerini olumlu yönde etkiler.
- Vücudun insülini daha iyi kullanmasına yardımcı olarak kan şekeri kontrolünü kolaylaştırır.
- Tansiyonu düşürücü etkisi bulunur.
Günde Ne Kadar Zeytinyağı Tüketilmeli?
Zeytinyağının sayısız faydasına rağmen, ölçülü tüketiminin kritik olduğunun altını çizen Prof. Dr. Koylan, her gram zeytinyağının 9 kalori içerdiğini hatırlatıyor. Aşırı tüketimin kilo artışına ve trigliserit düzeylerinin yükselmesine yol açabileceği uyarısında bulunan Koylan, günlük zeytinyağı tüketimi için önerilen üst sınırın 2 çorba kaşığı (yaklaşık 25–30 gram) olduğunu belirtiyor. Ortalama 2.500 kalorilik bir beslenme düzeninde, tüm yağlardan alınan enerjinin yaklaşık 350–400 kaloriyi, toplam yağ tüketiminin de 40–50 gramı aşmaması gerektiğini ekliyor. Bu dengeli yaklaşım, zeytinyağının sağlık faydalarından en iyi şekilde yararlanmayı sağlarken, olası olumsuz etkilerini de minimize edecektir.
